potlood op papier

Een prachtig voorbeeld van de ontroering die een potlood en een papiertje
teweeg kunnen brengen vind ik een tekening van Pjotr Mitoeritsj (1887-1956)
van de Russische dichter Velimir Chlebnikov op zijn sterfbed, uit 1922.
Sober, gedetailleerd, trefzeker en vol mededogen is verbeeld wat niet te vatten is.
De titel vult aan, tezamen vormen ze een meesterwerk.
Deze krantenknipsel-tekening hangt al vele jaren in mijn atelier,
als bewijs van de meest rechtstreekse verbeelding van diepe bewogenheid.

Uit:
NRC Handelsblad op 11-2-1994
bij een boekbespreking door Bernard Hulsman.

Jevgenij Kovtoen poneert in het boek
Russische Avant-Garde, Chlebnikov en zijn tijdgenoten
Malevitsj, Filonov, Tatlin en Mitsoeritsj
dat de dichter Chlebnikov een beslissende invloed heeft gehad
op de beeldende kunst van de Russische avant-garde, dat hij:

de ziel, het lichtgevende middelpunt was,
wiens artistieke stralen de wegen van veel kunstenaars verlichtten“.

In het boek komt een mooi verslag voor-
geschreven door Mitsoeritsj- van de laatste anderhalve maand
van het leven van de zieke dichter Chlebnikov.
Over hoe hij steeds verder verzwakte
en tenslotte in een klein badhuis stierf:
“We begroeven Velimir op het dorpskerkhof van Roetsj,
in de linkerhoek vlakbij de omheining van het kerkhof,
die papallel liep aan de achtermuur, tussen een spar en een den.
Vasiljev heeft hem vervoerd. Het regende.”

Grafschrift in kobalt:
“De Eerste Voorzitter van de Aardbol – Velimir Chlebnikov.”
Het grafschrift is een verwijzing naar Chlebnikovs zoektocht naar
“het alfabeth van de sterrentaal”, een universeel verstaanbare taal,
die niet was gebaseerd op woorden maar op klanken.