potlood op papier

Een prachtig voorbeeld van de ontroering
die een potlood en een papiertje teweeg kunnen brengen
vind ik een tekening van Pjotr Mitoeritsj (1887-1956)
van de Russische dichter Velimir Chlebnikov
op zijn sterfbed, uit 1922.
Sober, gedetailleerd, trefzeker en vol mededogen
is verbeeld wat niet te vatten is.
De titel vult aan, tezamen vormen ze een meesterwerk.
Deze krantenknipsel-tekening hangt al vele jaren
in mijn atelier, als bewijs van de meest
rechtstreekse verbeelding van diepe bewogenheid.

Uit:
NRC Handelsblad op 11-2-1994
bij een boekbespreking door Bernard Hulsman.

Jevgenij Kovtoen poneert in het boek
Russische Avant-Garde, Chlebnikov
en zijn tijdgenoten

Malevitsj, Filonov, Tatlin en Mitsoeritsj
dat de dichter Chlebnikov een beslissende invloed
heeft gehad op de beeldende kunst
van de Russische avant-garde, dat hij:

de ziel, het lichtgevende middelpunt was,
wiens artistieke stralen de wegen van veel kunstenaars verlichtten“.

In het boek komt een mooi verslag voor
– geschreven door Mitsoeritsj- van de laatste anderhalve maand
van het leven van de zieke dichter Chlebnikov.
Over hoe hij steeds verder verzwakte
en tenslotte in een klein badhuis stierf:
“We begroeven Velimir
op het dorpskerkhof van Roetsj,

in de linkerhoek vlakbij de omheining van het kerkhof,
die papallel liep aan de achtermuur,
tussen een spar en een den.

Vasiljev heeft hem vervoerd. Het regende.”

Grafschrift in kobalt:
“De Eerste Voorzitter van de Aardbol
– Velimir Chlebnikov.”
Het grafschrift is een verwijzing naar
Chlebnikovs zoektocht naar
“het alfabeth van de sterrentaal”,
een universeel verstaanbare taal,
die niet was gebaseerd op woorden maar op klanken.

recensie interview

Dag Marjolijn

Het verschil tussen blog en een email, dat jouw vrienden en vriendinnen die
de blog afwijzen vermoedelijk benadrukken, zit vooral in de collectieve
toegang van je blog terwijl men gewend was per email individueel benaderd te
worden. Het gaat, denk ik, vooral om het persoonlijk benaderd worden dat
gemist wordt.

Frappant dat je ons een persoonlijke mail stuurt, met een vraag die alleen
ons betreft, om ons op die publieke blog te wijzen. Dat is een mooie
combinatie.

Mensen verliezen dus bij een blog wel iets van wat ze helemaal voor zich en
heel persoonlijk willen horen. Maar anderzijds heb je groot gelijk dat de
blog een uniek medium is om te laten zien wat je bezig houdt. Het is je
eigen galerie, zoals je suggereerde, plus nog een heleboel extra’s. Vooral
mee doorgaan dus. Je site is ook heel fraai vormgegeven. Daarom alleen al is
het een genoegen er op rond te struinen. Mooi hoe je een blog neerzet als
een soort icoon van nu. Past ook bij je enthousiasme over de iPhone.

We zagen het interview net nadat we op TV Wim Brands hadden gezien met zijn
boekenrubriek, waarin een boek aan de orde was van een
ontwikkelingspyschologe, Eveline Crone, die hersenonderzoek doet bij pubers.
Dat boek is een bevestiging van jouw aversie tegen alles wat de school stuk
maakt. Ze legde haarfijn uit hoe in de puberteit de hersenen nog niet
volgroeid zijn, waardoor nog niet alle controles en remmingen aangebracht
zijn (ze noemde dat de remmende frontale cortex – het gebied direct achter
het voorhoofd waarin een mens fronsende rimpels trekt!). Vandaar ook al dat
puberen, als verzet tegen de gevestigde opvoedingsorde, terwijl de pubers
weerspiegelen wat hun hersenen op dat moment voorstellen, dus heel
aangepast! ‘Onaangepast’ gedrag is dus vooral een teken van creativiteit.

Vervolgens ging het gesprek over de vraag of creatieve wetenschappers – maar
ze hadden ook kunnen zeggen kunstenaars – in hun hersenen niet die
aanpassing hebben geconditioneerd gekregen die normaal gesproken bij het
opgroeien en opvoeden ontstaat. Ik moest denken aan stichters van
godsdiensten die vermoedelijk ook nog die outfit in hun hersenen hebben om
met iets nieuws te komen, tegen de heersende religie in. Gezien mijn
verhalen over macht en zingeving, zal het je niet verbazen dat ik de
machtsuitoefening in religies zie verlopen via die conditionering van de
hersenen. Opvallend hoe vaak godsdienststichters onaangepaste dertigers zijn
(Boeddha, Jezus, Mohammed).

Depressieven hebben naast de depressiviteit soms een manische periode waarin
ze de hele wereld aan kunnen en met nieuwe ideeën komen. Misschien dus ook een ‘afwijking’ in de hersenen. Het rijtje manisch-depressieven uit de wereldgeschiedenis is trouwens indrukwekkend.

Wat ook uit het gesprek kwam was dat jongeren meer risico’s nemen, zich
gemakkelijker bloot geven. Daar moesten we ook aan denken toen het in jullie
gesprek ging over het zich bloot geven via een blog en of dat een probleem
is – voor jou kennelijk meer dan voor Boris.

Wij vonden het daarom wel vermakelijk dat toen Boris nog weer eens je glas
bijvulde, jij vroeg of dat wel verstandig was! Je was even in de verstandige
risicovermijdende rol van ouder, terwijl je als kunstenaar juist de risico’s
verkent van je terrein, voorbij de gebruikelijke grenzen.

Dat waren zomaar wat gedachten die opkwamen in ons nagesprekje. Zonder
jullie gesprek was dit vast niet allemaal in ons opgekomen!

André en Ineke Droogers
Kunstverzamelaars ( kijk bij: werk )

zie: interview

foto: proche (12) acryl/inkt op papier  2003
collectie: Droogers, zie: Playful Religion (waarvan ik de boekomslag mocht maken, met een buitenschildering als uitgangspunt)

zie: oogst

zie: tegenlicht

zie: snijden

Charley Toorop 1891-1955


De Grote Voorbeeld Vrouwen in de beeldende kunst,
zoals bijvoorbeeld Georgia O’Keeffe, Agnes Martin en
Louise Bourgeois, zijn altijd een grote stimulans geweest.
Hun wilskracht, zelfdiscipline en doorzettingsvermogen
hebben tot prachtige oeuvres geleid.
In 1994 zag ik in de galerie nationale du Jeu de Paume
in Parijs de tentoonstelling “Joan Mitchell,
les dernières années”.
Werken én een film waarin ze, vlak voor haar dood
aan kanker, bovenop een ladder, met een bezem
en emmers verf, als een bezetene de schilderijen
staat te maken.
De schilderijen die daar, in het Jeu de Paume,
in 1994 tentoongesteld werden van
Joan Mitchell (1926 – 1992) die me
tot op de dag van vandaag inspireren.
Zo ook Charley Toorop.

Charley Toorop (1891-1955) geldt als
de krachtigste vrouw in de Nederlandse schilderkunst
van de twintigste eeuw.
Museum Boijmans van Beuningen Rotterdam
toont in een grote overzichtstentoonstelling 111 schilderijen,
waaronder dertien zelfportretten.

“Vooral geen principes!” is een
indrukwekkende tentoonstelling,
nog tot 18 januari 2009 te zien…

En als je daar dan toch bent:
In het Chabot Museum Rotterdam,
aan de overkant van Museum Boijmans Van Beuningen,
is de tentoonstelling  “Zicht op Zeeland” nog te zien,
met Chabots bewogen visie op de zee … (1933)

Zaterdag 13 december 2008 om 14.00uur:
Meet & Greet: Carel Blotkamp vertelt over Charley Toorop.

zie: Charley Toorop
zie: present from a friend (2)

The process of thawing

Sgelare: ontdooien, smelten.

Verwaterende visies die zich – v o o r t  v l o e i e n d-
een nieuw denkwegennet vormen.

1. To change from a frozen solid to a liquid by gradual warming.
2. To lose stiffness, numbness, or impermeability by being warmed.
3. To become warm enough for snow and ice to melt.
4. To become less formal, aloof, or reserved.

The process of thawing: a period of warm weather
during which ice and snow melt/a relaxation of reserve,
restraints, or tensions.
To change from a solid to a liquid:
deliquesce, dissolve, flux, fuse, liquefy, melt, run.

(www.answers.com)

afbeeldingen: details uit centro storico (149-delig)
2007/2008 o.i.inkt/nietjes op museumkarton 275x500x15cm.

zie: Dooiwind
zie: parallel falls
zie: contemplation

Nietzsche-Dokumentationszentrum

De kersverse FRIEDRICH NIETZSCHE STIFTUNG
heeft de eerste officiele stap gezet
in de richting van de realisatie van het nieuwe
Nietzsche-Documentatiecentrum in Naumburg.
De eerste steen is gelegd:

“Am 22. Oktober 2008 hat die Friedrich-Nietzsche-Stiftung
vom
Landesverwaltungsamt
ihre Anerkennungsurkunde erhalten.

Damit hat sie ihre Rechtsfähigkeit erlangt
und ist in
das Stiftungsregister
des Landes Sachsen-Anhalt eingetragen.

Am selben Tag hat der Oberbürgermeister
der Stadt Naumburg,
Bernward Küper,
den Grundstein
zum Nietzsche-Dokumentationszentrum gelegt.”

zie: SEELENBRIEFE, Nietzsche Dokumentationszentrum(8)
Zie: Stifter
Zie: Netzwerk Nietzsche


Am Weingarten 18 in Naumburg,
waar Nietzsches moeder hem
na zijn ineenstorting verzorgde
van 1889 tot aan haar dood.

Het Nietzsche Huis wordt beheert door:
Ralf Eichberg
Nietzsche-Gesellschaft e.V.
Nietzsche-Haus, Weingarten 18
06618 Naumburg a. d. Saale
mailto: info@nietzsche-gesellschaft.de

zie: young Nietzsche
zie: Onderzoeker?
zie: Marie Baumgartner

a present from a friend (2)

WE ARE  (14/7) 2001  Carel Blotkamp
collection Marjolijn van den Assem

Het werk van Carel Blotkamp hierboven
hebben we geruild
tegen de eerste potloodtekening uit mijn serie
via campagnano
in 2002.
zie: Atelierbezoek(2)

Het werk hieronder heb ik van Carel gekregen,
het kreeg een ereplaats.


TAI-HU (7) 2005 Carel Blotkamp
collection Marjolijn van den Assem

zie: Present from a friend (1) zie: Present from a friend (2)
zie: Present from a friend (3) zie: Present from a friend (4)
zie: Present from a friend (5) zie: Present from a friend (6)
zie: Present from a friend (7) zie: Present from a friend (8)
zie: Present from a friend (9) zie: Present from a friend(10)
zie: present from a friend(11) zie: Present from a friend(12)
zie: Present from a friend(13) zie: Present from a friend(14)
zie: Present from a friend(15) zie: Present from a friend(16)
zie: Present from a friend(17) zie: Present from a friend(18)
zie: Present from a friend(19) zie: Present from a friend(20)
zie: Present from a friend(21) zie: Present from a friend(22)
zie: Present from a friend(23) zie: Present from a friend(24)
zie: Present from a friend(25) zie: Present from a friend(26)
zie: Present from a friend(27) zie: Present from a friend(28)
zie: Present from a friend(29) zie: Present from a friend(30)
zie: Present from a friend(31)

Beeldspoor

In de Rotterdamse Schouwburg zijn, naast spraakmakende Nederlandse en buitenlandse voorstellingen en eigen producties, voorstellingen te zien uit het Nederlandse toneel-, dans- en operarepertoire. Theatermakers laten echter niets tastbaars na. De voorstelling wordt gespeeld en is daarna weg, verdwenen.

Het gebouw vraagt, smeekt bijna om SPOREN van al dat mooie, prachtige, belangwekkende of onthutsende theater. In samenwerking met de architect van de Rotterdamse Schouwburg, Wim Quist, is in 1988 het plan ontwikkeld om in totaal 84 aluminium platen (90 x 105 cm) aan de muren boven de trappen te bevestigen. Deze platen kunnen worden gedemonteerd en aan een uitverkoren kunstenaar meegegeven. In de beslotenheid van het atelier kunnen dan indrukken en ideeën gestalte krijgen. Van de kunstenaar wordt verwacht dat hij/zij het theaterprogramma bestudeert en voorstellingen bezoekt, om vanuit zijn/haar opvatting een kunstwerk te maken met een autonoom karakter. De uitvoering van dit beeldende kunstproject is in handen van Stichting Beeldspoor, die ernaar streeft om vier kunstenaars per jaar een opdracht te geven. Zij is daartoe afhankelijk van subsidies en DONATIES.
(uit: catalogus Beeldspoor)

zie: www.schouwburg.rotterdam.nl/beeldspoor

Al enkele jaren maak ik deel uit van de Beeldspoor-commissie van de Rotterdamse Schouwburg, die met grote zorgvuldigheid de kunstenaars selecteert. De jaarlijkse presentatie van nieuwe Beeldspoor- kunstwerken èn de makers daarvan is voor velen, waaronder voor mij,  een gebeurtenis waarnaar met spanning wordt uitgezien. Het is iedere keer weer een verrassing en er heerst altijd weer opwinding wanneer de kunstwerken feestelijk worden onthuld. Het opnemen in de “ere-galerij” wordt steevast afgesloten met een bijzondere theatervoorstelling.

De kunstenaars die tot nu toe deelnamen aan BEELDSPOOR:
Jan Fabre, Bas Meerman, Olpaert de Otter, Henri Jacobs, Herman Helle, Moritz Ebinger, Toine Horvers, Karin van Dam, Joost Swarte, Peter Vos,Paul Blanca, Rob Birza, Philip Akkerman, Joep van Lieshout, John Körmeling, Peter Struyken, Moshekwa Langa, Hermann Pitz, Ritsaert ten Cate, Erik van Lieshout, Erwin Olaf, Lidwien van de Ven, Lizan Freijsen, Karin Arink, Lydia Schouten, Fahrettin Orenli, John van ‘t Slot, Aglaia Konrad, Willem Oorebeek, Inez van Lamsweerde, Dick Wiarda, Han Schuil, Marc Bijl, Hans Verweij, Reinier Lucassen, Ronald Cornelissen, Co Westerik, Erszébet Baerveldt, Regula Maria Müller, Marc Mulders,  Jean Marc Spaans, Charly van Rest, Teun Hocks, Rineke Dijkstra, Emo Verkerk, Ine Lamers, JCJ Vanderheyden, Marjolijn van den Assem, Axel van der Kraan, Pieter Laurens Mol, Sylvie Zijlmans, Wim T. Schippers, Mathieu Ficheroux, Christina de Vos.

inleving

zee bij Genua 2008.

Uit: Friedrich Nietzsches nagelaten fragmenten:

Genuese lediggang.
Als ik het goed heb gezien,
ben ik hier de enige ledigganger.

Ik zwem op de hoogste golf.

Genua, herfst 1881

Wie kan een boom tekenen
zonder boom te wórden!

De kunstenaar heeft de macht
om de in andere zielen sluimerende

d a a d k r a c h t op te wekken.

Genua, januari 1882

sgelare(2) 2008 13-delig o.i.inkt op  museumkarton
275 x 500cm. (detail)

zie: dooiwind
zie: Salita delle Battistine 8
zie: onderzoeker?
zie: Camus

Nagelaten fragmenten


Nagelaten fragmenten

Notities op weg naar iets groots, letters vers geordend,
vastgelegd voor de frisse lucht,
buiten de borrelende hersenpan.
De denkweg onbegaanbaar maar in zicht
– overal schoonheid en gevaren –
de gevolgen niet te overzien.

Zorgeloos zijpaden gevolgd, woorden gewogen,
wegen verwoord.
Onbespied een knapzak vol leeftocht gespaard.

Nu zeven wij de leegtes,
op de kiezels die de paden markeerden.
Alsof de richting van de gedachtengang
voor de hand heeft gelegen.

zie: Young Nietzsche
zie: il faut Méditerraniser

“Eine verschneite Seele, der
ein Thauwind zuredet”
20(3) Sommer 1888
Nachgelassene Fragmente, Friedrich Nietzsche

zie: Dooiwind
zie: Nachgelassene Fragmente

zie: de taal van de dooiwind